Sunday, 30 August 2015

गाय रिचीच विक्षिप्त 'फिल्म स्कुल '

                                           
                                                          


"फिल्म स्कुल्समधुन जे विद्यार्थी बाहेर पडतात त्याचं काम अतिशय रटाळ असतं" , असं विधान एकदा दिग्दर्शक गाय रिचीने केले होत . स्वतः गाय रिची कुठल्याही फिल्म स्कूलमध्ये शिकला नव्हता . त्याने फिल्म मेकिंगचे सर्व तांत्रिक अंग प्रत्यक्ष  'फिल्ड '  वरच शिकले  होते . असाच पराक्रम करणारा दुसरे काही  दिग्दर्शक म्हणजे स्टीवन स्पीलबर्ग आणि आपल्याकडचा इम्तियाज अली . गाय रिची हा त्याच्या काहीश्या विक्षिप्त पण भन्नाट फिल्ममेकिंगमुळे आणि त्याच्या मॅडोना सोबतच्या विवाहामुळे ओळखला जातो . गाय रिचीचा  'लॉक, स्टॉक अ‍ॅण्ड टु स्मोकिंग बॅरल ' हा त्याच्या भन्नाट आणि विक्षिप्त फिल्ममेकिंगचा एक अफलातुन नमुना आहे. तर अशा या वल्ली म्हणता येईल अशा दिग्दर्शकाचा 'द मॅन फ्रॉम यूएनसीएलई' (याचा उच्चार अंकल असापण  होतो ) या आठवड्यात प्रदर्शीत झाला आहे . गाय रिची सध्या त्याच्या रॉबर्ट डाउनी ज्युनियर अभिनीत 'शेरलॉक होम्स'च्या यशामुळे 'टॉप गियर ' मध्ये आहे . 'द मॅन फ्रॉम यूएनसीएलई' पण गाय रिचीची 'लेगसी ' पुढे नेण्याचे काम समर्थपणे करतो आणि त्याच्या चाहत्यांना निराश करत नाही .

वर गाय रिचीचा उल्लेख विक्षिप्त दिग्दर्शक असा केला आहे . त्याच्या विक्षिप्ततेचा नमुना या चित्रपटात पण दिसून येतो .  'द मॅन फ्रॉम यूएनसीएलई'  हा चित्रपट एक हेरपट आहे . याच्यातल्या  दोन मुख्य पात्रापैकी  एक पात्र अमेरिकन हेर आहे तर दुसर पात्र रशियन हेर . गाय रिचीचा विक्षिप्तपणा असा की त्याने अमेरिकन हेराच्या पात्रासाठी ब्रिटीश अभिनेता 'कास्ट ' केला आहे तर रशियन हेराच्या पात्रासाठी अमेरिकन अभिनेता निवडला आहे . आंतरराष्ट्रीय राजकारणाचा थोडाफार अभ्यास असणाऱ्या आणि युरोपियन देश व अमेरिका यांच्या संबंधांचे तानेबाने माहित असणाऱ्या कुणालापण या 'कास्टिंग ' मधला उपहासातुन आलेला अंतर्विरोध लगेच समजू शकेल . 'द मॅन फ्रॉम यूएनसीएलई' च्या पटकथेत फारसे वेगळे असे काही नाही आणि बाकी हेरपटात जसे ठराविक काळाने 'ट्विस्टस' येतात तसे इथे येत नाहीत . तरी चित्रपट दोन तास प्रेक्षकांचं  भरपूर मनोरंजन करतो. याच श्रेय गाय रिचीच्या वेगवान पटकथेला आणि स्टायलिश दिग्दर्शनाला .

चित्रपटाचे कथानक घडते तो काळ दुसऱ्या महायुद्धाचा आहे . वरकरणी तरी सध्या अमेरिका आणि रशिया मित्र आहेत. नाझी जर्मनीचा पराभव झाला तरी नाझी प्रवृत्ती अजून पुर्ण ठेचल्या गेलेल्या नाहीत .  शीतयुद्धाचा 'आगाज ' अजून व्हायचा आहे . नेपोलियन सोलो (अमेरिकन पात्राचं नाव फ्रेंच राजावरून.  हा अजून गाय रिचीच्या खास विक्षिप्तपणाचा नमुना ) हा एकेकाळचा अट्टल चोर  सध्या 'सीआयए ' साठी काम करत आहे . नेपोलियन (सुपरमॅनच्या इमेजमधून बाहेर पडण्याचा प्रयत्न करत असणारा हेनरी काव्हिल ) ची नेमणूक सध्या बर्लिनमध्ये आहे .  एक श्रीमंत नाझी दाम्पत्य एका जर्मन शास्त्रज्ञाच्या मदतीने विध्वंसक अण्वस्त्र तयार करत आहेत अशी बातमी 'सीआयए' ला कळते. नाझींच्या हाती अण्वस्त्र पडण रशिया आणि अमेरिका या दोघांनाही परवडण्यासारखे नसते . त्यामुळे नाझींना अण्वस्त्र बनवण्यापासून थांबवण्यासाठी रशियन हेरसंस्था 'केजीबी'  'सीआयए 'शी हातमिळवणी करते. त्यासाठी  नेपोलियन सोलोच्या मदतीला इल्या (द लोन रेंजरच्या दणदणीत अपयशातून सावरण्याचा प्रयत्न करणारा आर्मी हमर ) हा रशियन एजंट येतो . दोघांचे स्वभाव आणि प्रकृती भिन्न असल्याने दोघांमध्ये खटके उडणे स्वाभाविक असतं . नाझी दाम्पत्याला अण्वस्त्र बनवण्यात मदत करणारा जो शास्त्रज्ञ आहे त्याच्या मुलीचा गॅबी (एलीशिया विकांडेर ) चा पत्ता या दोघांना लागतो . मग गॅबीच्या मदतीने हे दोघे नाझीच्या तळावर शिरकाव करतात .ते आपली कामगिरी कशी यशस्वीरीत्या पार पाडतात याची कहाणी म्हणजे 'द मॅन फ्रॉम यूएनसीएलई' .

चित्रपटाचा सगळ्यात मोठा 'युएसपी' आहे तो म्हणजे दोन मुख्य पात्रांमध्ये जुळून आलेली जबरदस्त 'केमिस्ट्री '.  हेनरी काव्हिल आणि आर्मी हमर यांच्यात जबरदस्त ताळमेळ आहे . त्यांच्या पात्रांच्या स्वभावात असणाऱ्या विरोधाभासामुळे आणि एकमेकांवर कुरघोडी करण्याच्या स्वभावामुळे ही 'केमिस्ट्री ' अजूनच जमली आहे . प्रत्येक हेरपटात एक जबरदस्त खलनायक असतो . चित्रपट परिणामकारक बनवण्यासाठी आणि मुख्य पात्राच 'नायकत्व ' ठसवण्यासाठी या खलनायकाचा उपयोग होतो . पण 'द मॅन फ्रॉम यूएनसीएलई' मध्ये अशा खलनायकाचा अभाव जाणवतो . चित्रपटात पन्नाशीच्या दशकातलं बर्लीन आणि रोम दाखवलं आहे. ते इतकं 'ऑथेण्टिक' आहे की आपल्याला त्या काळात गेल्याचा भास होतो . या शहरांची सुंदरता आणि देशाच्या पराभवामुळे या राजधान्यांच्या शहरावर आलेली औदासिन्याची कळा खुप सुंदररीत्या दाखवली आणि टिपल्या गेली आहे . या चित्रपटाच्या सेट डिझाईन करणाऱ्या टीमच कौतुक कराव तितक कमी आहे . कुठलाही हेरपट एका जबरदस्त 'चेस  सीन ' शिवाय अपूर्ण असतो . या चित्रपटात पण एक जबरदस्त आणि उत्कंठावर्धक चेस आहे. आपल्याकडे चित्रपट नायकांच्या नावाने ओळखले जातात . पण चित्रपट हे नेहमीच दिग्दर्शकाच माध्यम असतं . या चित्रपटात पण मोठे स्टार असले तरी चित्रपटावर दिग्दर्शक गाय रिचीचा न पुसता येण्याजोगा ठसा आहे . इतिहासात  'द मॅन फ्रॉम यूएनसीएलई' ची ओळख गाय रिचीचा चित्रपट अशीच राहिलं .

२०१५ हे वर्ष हॉलिवुडच्या इतिहासात 'हेरपटाचे वर्ष ' म्हणून नोंदले जाईल . यावर्षी अनेक उत्तमोउत्तम हेरपट प्रदर्शीत झाले आणि त्यांना प्रेक्षकांचा प्रतिसाद पण उत्तम मिळाला . हे हेरपट एकमेकांपेक्षा अतिशय वेगळे होते आणि विषयांमध्ये वैविध्य होते . 'स्पाय ' आणि 'किंग्जमॅन-द सीक्रेट सर्विस' या फिल्म्सनी तर हेरपटाचे साचे आणि प्रचलित नियम तोडण्याचे काम यशस्वीरीत्या करून दाखवले .तर  'मिशन इंपॉसिबल : रोग नेशन ' हा एक टिपिकल पण प्रभावी हेरपट होता . या सगळ्यावर कळस करण्यासाठी बहुचर्चित आणि ज्याची सगळे वाट बघत आहेत असा जेम्स बॉन्डचा 'स्पेक्टर ' लवकरच प्रदर्शित होत आहे . पण या हेरपटाच्या मांदियाळीत
 'द मॅन फ्रॉम यूएनसीएलई'  ने आपला वेगळा ठसा उमटवला आहे हे निर्विवाद . एक चांगला हेरपट बघायचा असेल तर हा चित्रपट नक्की बघा .

स्टार -तीन


Monday, 24 August 2015


                                                    फसलेलं 'रीबूट '

बिमल रॉय  यांच्या दिलीप कुमार अभिनित 'देवदास' मध्ये देवदासच्या वडिलांचा त्याच्या पारोशी असणाऱ्या प्रेमप्रकरणाला आर्थिक आणि तात्कालीन सामाजीक कारणांमुळे जबरदस्त विरोध असतो .   संजय लीला भंसाळीच्या भव्यदिव्य 'देवदास' मध्ये देवदासचा बाप हे पात्र पडद्यावर असून नसल्यासारखे होते. तिथे बायकांची (देवदासची आई , वहिनी , पारोची आई ) पारिवारिक राजकारण 'सेंटर स्टेज' ला होती . अनुराग कश्यपच्या रांगड्या आणि 'रॉ' देवदासमध्ये त्याचा बाप पारोच्या लग्नाच्या मांडवातच व्हिस्कीचे घोट घेत आपल्या कमनशिबी पोराला सांगतो की हि पारो मला आपल्या घराची सुन म्हणून हवी होती पण तु तुझ्या बावळटपणाने तिला गमावून बसलास . आपण आयुष्यात काहीतरी मोलाचं हरवून बसलो आहोत हि जाणीव देवदासला तिथे होते आणि त्याच्या अधोगतीलापण तिथेच सुरु होते . एकचं पात्र . पण दिग्दर्शक वेगळा असल्याने एकाच पात्राचे वेगवेगळे साचे बनतात . आपल्याकडे चित्रपट (दुर्दैवाने) नायकांच्या नावाने ओळखले जात असले तरी त्यावर दिग्दर्शकाचीच मोहोर उमटलेली असते . त्यामुळे जेंव्हा एखाद्या चित्रपटाचा रिमेक बनतो किंवा एखादी चित्रपटमालिका 'रीबूट ' होते तेंव्हा दिग्दर्शक हा त्या 'ट्रान्झिशन' मधला सर्वात कळीचा मुद्दा ठरतो .    काही बदल होऊनपण कथानकाची 'आउटलाईन' ढोबळमानाने तीच असते त्यामुळे दिग्दर्शकाच   'इंटरप्रिटेशन' काय आहे यावर त्या 'रिमेक ' किंवा 'रीबूट ' च यशापयश अवलंबून असतं . या आठवड्यात प्रदर्शित झालेला 'फॅण्टास्टिक  फोर' नेमका याचं आघाडीवर खुप म्हणजे खुपच कमी पडला आहे . एका लोकप्रिय फ्रेन्चायजीला न्याय देण्यात दिग्दर्शक जोश ट्रॅन्क पुर्णपणे अपयशी ठरला आहे .

यापूर्वी 'फॅण्टास्टिक  फोर' ही चित्रपटमालिका चांगलीच लोकप्रिय होती. त्यामुळे जेंव्हा ही चित्रपटमालिका 'रीबूट ' होणार अशी बातमी आली तेंव्हा प्रेक्षकांमध्ये उत्सुकता आणि अपेक्षा होत्या . पण जेंव्हा हा चित्रपट प्रदर्शित झाला तेंव्हा सगळ्यांनाच धक्का बसला . त्याला मिळालेल्या प्रतिसादाची तुलना 'रामगोपाल वर्मा की आग ' किंवा साजीद खानच्या 'हमशकल्स' ला मिळालेल्या प्रतीसादाशीच होईल . समीक्षकांनी त्याचे वाभाडे काढले तर प्रेक्षकांनी झिडकारले . अस सर्वांगीण अपयश 'फॅण्टास्टिक  फोर' ला मिळेल असे कुणालाच वाटले नव्हते . दिग्दर्शकाच महत्व काय असतं हे पुन्हा अधोरेखित झालं . यापुर्वी ख्रिस्तोफर नोलानने आपल्या वेगळ्या  'इंटरप्रिटेशन' ने गाळात गेलेल्या  'बॅटमॅन' चे अतिशय यशस्वी 'रीलॉन्चींग' केलं होत. पण जोश ट्रॅन्कला याबाबतीत आलेल्या अपयशाचे परिणाम दुरगामी झाले आहेत .  या चित्रपटमालिकेतला दुसरा भाग  सुरु होण्याआधीच बहुदा बासनात गुंडाळला जाईल अशी शक्यता वर्तवली जात आहे .

जोश ट्रॅन्कचे वय अवघे एकतीस . त्यामुळे चित्रपटमालिकेला 'तरुण' चेहरा देण्याचा प्रयत्न त्याने केला आहे . यापुर्वीच्या  'फॅण्टास्टिक  फोर' चित्रपटमालिकेतली पात्र हि मध्यमवयीन किंवा प्रौढ होती . मात्र जोश ट्रॅन्कने त्याच्या चित्रपटमालिकेत मुख्य पात्र 'टीनएजर्स' दाखवली आहेत . टिपिकल 'नर्ड ' असणाऱ्या  रीडला  (माइल्स टेलर) हा लहानपणापासूनच विज्ञानात खुप गती असते . रीड करत असलेल्या विविध वैज्ञानिक प्रयोगात त्याला साथ असते ती त्याचा जीवश्च कंठश्च मित्र बेनची (जेमी बेल)  . एकदा एका 'सायन्स फेयर ' मध्ये त्यांनी केलेल्या धमाल वैज्ञानिक प्रयोगाच्या प्रात्यक्षिकामुळे त्यांना 'बॅक्सटर फाउंडेशन ' च्या समांतर अवकाशाशी संबंधीत  महत्वाकांक्षी प्रकल्पावर काम करण्याची संधी मिळते . स्यु (केट मारा),  जॉनी स्टोर्म (मायकेल बी . जॉर्डन) आणि हुशार पण काही वैयक्तिक प्रश्नांची ओझी बाळगणारा व्हिक्टर (टोबी केबेल ) हे रीडच्या टीमचे ईतर सदस्य असतात . ही टीम समांतर अवकाशात जाण्याचा प्रयोग यशस्वी करून दाखवते. पण अतिउत्साहात त्यांच्या हातुन एक चुक होते आणि या सगळ्यांची आयुष्य कायमस्वरूपी बदलून जातात . या बदलांमुळे जगाला मिळतात काही सुपरहिरो आणि हो एक सुपरव्हिलनपण.

 'फॅण्टास्टिक  फोर' चा सगळ्यात मोठा फसलेला भाग म्हणजे सर्व पात्रांची एकमेकांमध्ये असलेली फसलेली किंवा काही ठिकाणी चक्क गैरहजर असणारी 'केमिस्ट्री '. उदाहरणार्थ रीड आणि बेन हे कथेत एकमेकांचे जीवलग मित्र आहेत . पण  पडद्यावर  तसे दिसत किंवा जाणवत नाही . स्यु आणि रीड मध्ये हळूहळू उमलणाऱ्या रोमान्सचा गळा दिग्दर्शकाने पडद्यावरच घोटला आहे . या सगळ्यांच्या नात्यांमधले वेगवेगळे तानेबाने दाखवण्यात दिग्दर्शक पुर्ण अपयशी ठरला आहे . त्यामुळे या 'फॅण्टास्टिक  फोर' मधल्या सदस्यांच एकत्र येण फारच कृत्रिम वाटायला लागतं . चित्रपटात मोठ्या प्रमाणावर किचकट वैज्ञानिक परिभाषेचा मोठ्या प्रमाणावर वापर आहे . तो बऱ्याच वेळा प्रेक्षकांच्या डोक्यावरून जातो . या किचकट वैज्ञानिक परिभाषेचा शिकार ठरतो तो चित्रपटाचा 'क्लायमॅक्स'. चित्रपटातला सुपरव्हिलन नेमकं काय करत आहे आणि त्याला थांबवण्यासाठी   'फॅण्टास्टिक  फोर' नेमकं काय करत आहेत ह्याचा बोधच प्रेक्षकांना होत नाही . त्यामुळे प्रेक्षक पडद्यावर जे काही चालू आहे त्याच्याशी स्वतःला 'डिसअसोसिएट' करून घ्यायला लागतो . याचा परिणाम एकुणच  फारच मारक ठरतो . चित्रपटातल्या पात्रांची ओळख करून देण्यात आणि त्यांची ओळख प्रस्थापित करण्यात चित्रपटाचा निम्म्यापेक्षा जास्त वेळ खर्च होतो. आणि चित्रपटाच्या कथेच्या पुढे सरकण्यासाठी जो 'कॉनफ़्लिक्ट' आवश्यक असतो त्याच्यासाठी फारसा वेळच उरत नाही आणि तो घाईगडबडीने उरकला जातो.
इफेक्ट्स आणि ग्राफिक्सच्या दृष्टीनेपण चित्रपट काही फारसं वेगळ करत नाही .अभिनयाच्या आघाडीवर सगळ्यांनी बऱ्यापैकी काम केली आहेत .

यशाचे अनेक बाप असतात आणि अपयश हे अनाथ असतं हा वाक्प्रचार  फिल्म्सना पण लागू पडतो . पण या चित्रपटाच्या अपयशाचा पिता फक्त  दिग्दर्शक जोश ट्रॅन्कचं आहे  हे उघड आहे . मोठा स्टूडीयो , पाण्यासारखा पैसा , हाताशी असणारी एक प्रस्थापित चित्रपटमालिका इतक्या जमेच्या बाजू असताना पण जोश ट्रॅन्क अपयशी ठरला . 'क्रॉनिकल ' सारखा वेगळा चित्रपट देणारा हाच का तो जोश ट्रॅन्क असा प्रश्न पडतो . या चित्रपटमालिकेच्या पुर्वपुण्याईला भुलुन जर हा चित्रपट बघायला जाणार असाल तर अपेक्षाभंग होण्याची शक्यताच जास्त आहे .

  स्टार - दोन

Sunday, 16 August 2015

बालक आणि पालक यांना सांधणारा पूल


                                 
             
                                                                     
……… मी आणि बाबा दोघेही  टॉम& जेरीचे चाहते . आम्ही दोघेही एकत्रच ते कार्टून बघायचो . आणि मग सगळ घर हसण्या ने भरून जायचं . बाबा  टॉमच्या बाजूने  तर मी जेरीच्या बाजूचा . नेहमी शेवटी जेरीच जिंकायचा . मग बाबा माझ्या पाठीवर बुक्का मारून म्हणायचे , " अगली बार ." पण ती अगली बारी कधीच नाही आली . एकदा मी उसासून बाबाना म्हणालो , " का तुम्ही नेहमी हारणाऱ्या टॉमची बाजू घेता ?" एकदम हसणाऱ्या  बाबांच्या चेहऱ्यावर गांभीर्य आल , "ते तुला अजून काही वर्षांनी कळेल ." आता मी तिशीत आहे . अजून पण वेळ मिळेल तस टॉम &जेरी बघतो . बाबा त्यावेळेस काय म्हणाले होते ते आता कळत आहे . हा साला जेरीच खोड काढतो टॉमची . आणि आकाराने मोठा असून पण भाबडा टॉम नेहमी जेरी कडून मार खातो . साला जेरीच दुष्ट आहे . गेल्या काही वर्षात मार खाणाऱ्या  सगळ्यांबद्दल सहानुभूती वाटत आहे . स्वतःसकट .

या आठवड्यात आलेला 'शॉन द शीप ' या  अॅनिमेशन चित्रपटाच्या   टॅगलाइनमध्ये 'केवळ लहान मुलंच नव्हे तर मोठ्यांनापण  भावेल असा चित्रपट ' असं चित्रपटाच वर्णन केल आहे . जेंव्हा मी चित्रपट बघायला गेलो  तेंव्हा अख्ख्या थेटरात मी एकटा असा होतो जो कुठल्या मुलासोबत नव्हतो (किंवा असा एकटा मुलगा होतो जो माझ्या वडिलांसोबत नव्हतो ). 'शॉन द शीप ' नी आपली टॅगलाइन सार्थ ठरवली आणि पुढचे दोन तास प्रेक्षागृहात उपस्थित असलेल्या सर्वांना निखळ आनंद दिला .

'शॉन द शीप '  ही टेलीविजनवरची गाजलेली कार्टुनमालिका आहे . आपल्या देशातल्यापण मोठ्या शहरात राहणाऱ्या मुलांमध्ये 'शॉन द शीप '  प्रसिध्द आहे . पण टिवीवर गाजलेल्या मालिकेला मोठ्या पडद्यावर आणणे बऱ्याचवेळा 'ट्रिकी ' ठरत . 'सिम्पसन्स ' या अजून अशाच एका गाजलेल्या  अॅनिमेशन मालिकेला मोठ्या पडद्यावर आणण्याचा प्रयत्न बऱ्यापैकी गंडला होता . आपल्याकडे 'खिचडी' या एकेकाळच्या लोकप्रिय मालिकेसोबत पण असा फसलेला प्रयोग झाला होता . टीवीवर अर्ध्या तासात जी धमाल करता येते ती मोठ्या पडद्याच्या कालविस्तारित आवृतीत कुठेतरी हरवून जातो असा अनुभव आहे . पण आश्चर्यकारकरीत्या 'शॉन द शीप ' या नियमाला अपवाद ठरते . त्यासाठी मार्क बर्टन आणि रिचर्ड स्तार्झक या लेखक -दिग्दर्शन जोडगोळीला पैकीच्या पैकी मार्क .

शॉन हा मेंढा शहराच्याबाहेर असणाऱ्या एका फार्मवर आपल्या मित्रांसोबत आणि शेतकरी मालकासोबत उनाड आयुष्य जगत असतो . हा शॉन थोडा 'थ्री इडियटस ' मधल्या रांचोसारखा. इतरांपेक्षा नेहमी हटके सोच असणारा . आणि ह्या 'सोच' पायी कायम कुठल्यातरी   त्रांगड्यात अडकुन पडणारा . असच एके दिवशी आयुष्यातल्या अतीनिवांत आयुष्याला कंटाळलेला शॉन मालकाचा डोळा चुकवून फार्मच्या बाहेर पडण्याचा प्रयत्न करतो . हा प्रयत्न त्याला आणि त्याच्या साथीदारांना शहरात नेउन सोडतो . शहरात त्यांची मोठी तारांबळ उडते . ह्या शहराच पाणी आपल्याला मानवणार नाही हे त्यांच्या लक्षात येते आणि 'गड्या आपुला गाव बरा ' म्हणून पुन्हा फार्मवर जाण्याची त्यांची धडपड सुरु होते . शहर ते फार्म हा त्यांचा प्रवास म्हणजे 'शॉन द शीप 'ची कहाणी .


चित्रपटात एकही संवाद नाही . इथली कॉमेडी ही 'सिच्युएशनल' आहे . छोट्या छोट्या प्रसंगातुन  दिग्दर्शकाने ती छान फुलवली आहे . शॉन आणि त्याचे सहकारी वेगवेगळी वेषांतर (disguise ) करून शहरातील लोकांमध्ये विरघळून जाण्याचा प्रयत्न करतात ते प्रसंग खुप हसवणारे आहेत . विशेषतः ते एका पॉश हॉटेलमध्ये जातात तो प्रसंग तर खुपच मनोरंजक आहे .

चित्रपटाच्या पार्श्वसंगीताचा वेगळा उल्लेख करायला हवा . चित्रपटात संवाद नसले तरी हे पार्श्वसंगीत त्या त्या प्रसंगाचा 'टोन ' सेट करते . यात संगीत दिग्दर्शक ईलान ईश्केरीने धमाल केली आहे . अमेरिकन कंट्री म्युझिक पासुन ते बेथोवनच्या भव्य 'सिम्फनी ' पर्यंत वेगवेगळ्या प्रकारच्या संगीताचा वापर त्याने पार्श्वसंगीतात केला आहे . संकलन , अॅनिमेशन, छायाचित्रण या इतर तांत्रिक बाजु पण भक्कम .

कार्टून्स लहान मुलांना आवडतात पण ते पालकांसाठीपण महत्वाचे असतात . आपल्या मुलाशी जोडणारे कार्टून्स  किंवा अॅनिमेशनपट हे पूल  असतात . पण ही एक संधीपण असते . सर्व विवंचना विसरून पुन्हा बालपणात जायची . 'शॉन द शीप ' सारखे अॅनिमेशनपट ही थोड्या वेळाकरता का होईना मुल बनण्याची संधी आपल्याला देतात . हेच त्यांच यश .   कार्टून्स  किंवा अॅनिमेशनपट पाहणे हा 'पोरवडा ' आहे असे गैरसमज ज्या समाजात आहे त्या  समाजाबद्दल प्रचंड सहानुभूती आहे  . ते काय मिस करत आहेत हे त्यांचे त्यांनाच कळत नाहीये .आपल्या छकुला किंवा छकुलीला सोबत घेऊन मनमुराद हसायचे असेल आणि पुन्हा थोड्या वेळाकरता पुन्हा मुल व्हायचे असेल जवळच्या थियेटर मध्ये 'शॉन द शीप ' नक्की बघा .


Sunday, 9 August 2015





Romedy  Now  वर  'द  बिग ईयर'   पाहिला . आवडला . एका  वर्षात सर्वाधिक  वेगवेगळ्या पक्ष्यांना  पाहणे आणि  आणि त्यांची शास्त्रीय नोंद करणे   याला  अमेरिकेत  Birding  म्हणतात . दरवर्षी  सर्वाधिक  पक्षी नोंदवणाऱ्या   पक्षीनिरीक्षकाला  Birder  of  The  Year  पुरस्कार  मिळतो .  कहाणीमधले  तीन  मुख्य  पात्र बोस्टिक , स्टू , आणि ब्रॅड हे  तिघेही  वेगवेगळ्या  पार्श्वभूमीतून  आलेले.   या  पुरस्कारासाठी  तिघही जीव  तोडून  प्रयत्न  करत  असतात . या  पैकी  बोस्टिक  हा  सद्य  विजेता . नवीन  रेकॉर्ड  बनवण्यासाठी  आणि  अजून  कोणी  आपल्या  पुढे  जाऊ  नये  यासाठी  झपाटलेला . यासाठी  कुठलीही  किंमत  मोजायला  तैयार . अगदी  वैयक्तिक  आयुष्याचीपण . स्टु  हा  करोडपती  उद्योगपती . पण  आयुष्याच्या  संध्याछायेत  आपण  काय  कमावल  यापेक्षा  काय  गमावलं  याची  tally  करणारा  संवेदनशील  माणूस . आयुष्याच्या  शेवटी  उद्योगसाम्राज्य  वाऱ्यावर  सोडून  तो  आपल्या  आवडत्या  कामासाठी  बाहेर  पडतो . Birding  साठी . आणि  शेवटचा  ब्रॅड .  ब्रॅड  हा  ३६ वर्षीय  घटस्फोटीत . निव्वळ  रेटायच  म्हणून  रटाळ  नौकरी  करणारा . थोडक्यात  loser  type . पण  त्याला  पण  आता  जग  आपल्याला  आपल्यानंतर कस  आठवेल याची  चिंता  भेडसावू  लागली  आहे . हे  तिघे  पण  जास्तीत  जास्त  पक्ष्यांना  आपल्या  Camera  मध्ये  कैद  करण्यासाठी सर्व  बाहेर  पडतात .  झपाटलेल्या  बोस्टिक  ला  मात  द्यायला  दोन  ध्रुवावरचे  स्टु  आणि  ब्रॅड  हात  मिळवणी  करतात . शेवटी  हि  स्पर्धा  कोण  जिंकत ? या  स्पर्धेत  कोण  काय कमावत  आणि  कोण  काय  गमावत ? या  प्रश्नाची  उत्तर  प्रत्यक्ष  बघण्यात  मजा  आहे . बाकी  सिनेमा  चा  सगळ्यात  मोठा  plus  point  म्हणजे  मला  कळलेले  Birder  आणि  Birding  च  अनोख  सुंदर  विश्व . ते  पडद्यावर  अतिशय  सुंदर  टिपलं   पण  आहे . माझ्या  आवडत्या  जेक  ब्लेकने  ब्रॅडच  पात्र  सुंदर  उभारलं आहे . त्याला  ओवन  विल्सन  आणि स्टीव  मार्टिन  ने  तितकीच  तोलामोलाची  साथ  दिली  आहे . मला  background score  पण  भन्नाट आवडला . एकूण  चुकवू  नका बघण्याची  संधी  मिळाली  तर . भारी  . 

अॅक्शनचा येळकोट

                                                   

                                                     
 .


'मिशन इंपॉसिबल : रोग नेशन ' मधल्या एका प्रसंगात सीआयएचा प्रमुख ब्रिटनच्या पंतप्रधानाशी बोलताना  ईथन हंटच्या लढाऊपणाच आणि शेवटपर्यंत हार न मानण्याच्या वृत्तीच  कौतुक करताना काही संवाद बोलतो . हे संवाद  चालू असताना टाळ्या शिट्ट्यांचा गजर प्रेक्षक करतात . ही दाद त्या विशिष्ट प्रसंगाला असतेच पण तितकीच ती जवळपास वीस वर्षापासून प्रेक्षकांचं मनोरंजन करणाऱ्या 'मिशन इंपॉसिबल' चित्रपटमालिकेलापण  दिलेली असते  . यापूर्वीचे चित्रपटमालिकेतले जवळपास सर्वच चित्रपट (दुसऱ्या भागाचा अपवाद वगळता ) लोकांना आणि समीक्षकांना भावले होते . एखाद्या चित्रपटमालिकेतला सर्वोत्कृष्ट चित्रपट कसा निवडायचा किंवा त्याचे निकष काय असावेत  यावर नेहमी चाहत्यांमध्ये चर्चा प्रतिचर्चा चालु असतात . अर्थात याची उत्तर व्यक्तिपरत्वे वेगवेगळी असतात . उदाहरणार्थ जेम्स  बॉन्डचा सर्वोत्कृष्ट चित्रपट कुठला असा प्रश्न टाकला तर वेगवेगळी उत्तर मिळतात . तीच गोष्ट 'लॉर्ड ऑफ द रिंग्ज ' आणि '  हॅरी पॉटर' चित्रपटमालिकांना पण लागु पडते . फार कमी वेळेस या मुद्द्यावर चाहत्यांच एकमत होत . उदाहरणार्थ ख्रिस्तोफर नोलानच्या 'बॅटमॅन' चित्रपटमालिकेतला 'द डार्क नाईट ' हा सर्वोत्कृष्ट चित्रपट आहे यावर जवळपास सर्व  चाहत्यांच एकमत होत . 'मिशन इंपॉसिबल' चित्रपटमालिकेतला मागचा चित्रपट 'मिशन इंपॉसिबल- घोस्ट प्रोटोकॉल' जेंव्हा प्रदर्शित झाला होता तेंव्हा हा चित्रपट या मालिकेतला सर्वात चांगला चित्रपट आहे असे सर्टीफ़िकिट त्याला मिळाले होते . त्यामुळे या चित्रपटमालिकेतल्या पुढच्या चित्रपटाची जुळवाजुळव  सुरु झाली तेंव्हा त्याला आपल्या पुर्वसुरींमुळे आलेलं अपेक्षांचं मोठ ओझं बाळगाव लागणार हे उघड गुपित होत . मात्र या चित्रपटमालिकेच्या चाहत्यांसाठी आनंदाची बातमी अशी की या आठवड्यात प्रदर्शित झालेला 'मिशन इंपॉसिबल : रोग नेशन ' सगळ्या  अपेक्षा पुर्ण करतो आणि त्यापुढ जाऊन हा चित्रपट या चित्रपट मालिकेतला सर्वोत्कृष्ट चित्रपट आहे असे विधान केले तरी ते धाडसाचे ठरू नये .

ही आनंदाची बातमी टॉम क्रुझला पण सुखावून गेली असेल . ५३ वर्षाच्या या 'स्टार 'चे चित्रपट एकामागुन एक अपयशी होत होते . वय हा पण महत्वाचा घटक त्याच्याविरुद्ध जात होता . टॉम क्रुझने आता वयानुसार भुमिका (थोडक्यात सांगायचं तर चरित्रभूमिका ) करायचा 'जॉर्ज क्लुनी  फॉर्मुला ' अवलंबावा अशा सुचना पण काही समीक्षकांनी दिल्या होत्या .  'मिशन इंपॉसिबल : रोग नेशन ' च्या यशाने तात्पुरत का होईना या सगळ्या शंकांना पुर्णविराम दिला आहे . स्क्रीनप्ले लिहिण्यातला दादा माणुस असणाऱ्या ख्रिस्तोफर मॅक्वेरीकडे जेंव्हा टॉम क्रुझने (जो या चित्रपटाचा  निर्माता पण आहे )दिग्दर्शनाची सुत्र सोपवली होती तेंव्हा त्यामागे त्याचे काही ठाम आडाखे होते . ख्रिस्तोफर मॅक्वेरीने  'द युजवल ससपेक्ट्स' च्या लिखाणासाठी ऑस्कर जिंकल होत . टॉम क्रुझच आणि मॅक्वेरीच व्यवसायीक साहचर्य खुप जुन आहे . ख्रिस्तोफर मॅक्वेरीने पण अतिशय कडक स्क्रीनप्ले लिहिला आणि तो दिग्दर्शक म्हणून पडद्यावर उतरवला देखील .

बहुतेक हेरपट किंवा थरारपटाची सुरुवात कशी होते यावर त्या चित्रपटांचा डोलारा अवलंबून असतो . अतिशय थरारक 'ओपनिंग सिक्वेन्स ' असण म्हणजे अर्धी लढाई जिंकण्यासारखं असतं .   'मिशन इंपॉसिबल : रोग नेशन ' चा सुरुवातीचा प्रसंग  हा गेल्या काही वर्षातला सर्वोत्कृष्ट 'ओपनिंग सिक्वेन्स 'आहे . बेलारूसमधल्या एका विमानतळावर ईथन हंट आणि त्याचे सहकारी  घातक शस्त्रसाठा हस्तगत करण्यासाठी घुसखोरी करतात . पण त्यांना पोहोचायला थोडा उशीर होतो . शस्त्रसाठा विमानात भरला गेला असतो आणि विमान उड्डाणाच्या तयारीत  असताना ईथन हंट चालत्या विमानात शिरून तो शस्त्रसाठा चोरतो हा प्रसंग अंगावर शहारा आणणारा आहे . या प्रसंगातूनच पुढे काय वाढून ठेवले आहे याची प्रेक्षकाला जाणीव होते आणि प्रेक्षक खुर्चीत सरसावून बसतो .

 ईथन हंट ज्या आयएमएफ या संस्थेसाठी काम करतो त्या संस्थेच अस्तित्व धोक्यात आलं आहे .  सीआयएचा प्रमुख (अलेक बाल्डविन) हा या संस्थेच स्वतंत्र अस्तित्व नष्ट करून तीच विलीनीकरण  सीआयएमध्ये करावे यासाठी प्रयत्नरत असतो . आपल्या प्रयत्नात तो यशस्वी पण होतो . पण  ईथन हंटच्या नाकात वेसण घालण्याची त्याची महत्वाकांक्षा अपुरीच राहते . 'सिंडीकेट ' या अतिशय गुप्तधर्तीवर काम करणाऱ्या पण धोकादायक संघटनेचा मोड करण्याच्या मोहिमेवर ईथन हंट असतो . पण अशी काही संघटना अस्तित्वात आहे यावरच सीआयएचा विश्वास नसतो . म्हणून त्यांच्याकडून मदतीची अपेक्षा नसते . शेवटी आपले जुने सहकारी बेंजी (सायमन पेग) , विलियम (जेरेमी रेनर ) आणि ल्युथर (विंग ) यांना सोबत घेऊन ही कामगिरी तडीला नेण्याचा हंट निर्धार करतो . जागतीक नेत्यांच्या हत्या करून 'न्यु वर्ल्ड ऑर्डर ' प्रस्थापित करण्याचा 'सिंडीकेट 'चा इरादा असतो . 'सिंडीकेट 'च्या मागावर असतानाच हंटची गाठ लीसा फॉस्ट (रेबेका फर्गुसन)या गुढ महिला एजंटशी  पडते. कधी ती हंटच्या बाजुने असते तर कधी विरुद्ध . ईथन हंट आपल्या कामगिरीत यशस्वी होतो का ? लिसा नेमकी कोण असते ? आयएमएफच भवितव्य काय होत ? या प्रश्नांची उत्तर चित्रपट बघताना मिळतात .

या चित्रपटमालिकेतल्या प्रत्येक चित्रपटात असा एक भन्नाट सीन असतो ज्यावर खास 'मिशन इंपॉसिबल मार्क' असतो . या चित्रपटातपण असा एक सीन आहे .  सत्तर हजार गैलन पाण्यात हंट उडी मारून तब्बल सहा मिनिट श्वास थांबवतो तो प्रसंग प्रेक्षकांचाही श्वास थांबवतो . एका  कामगिरीसाठी हंट ज्या चतुराईने ब्रिटनच्या पंतप्रधानांच्या आवाजाचे नमुने गोळा करतो तो प्रसंग पण मजा आणतो .दिग्दर्शकाने  सायमन पेग आणि रेबेका फर्गुसन यांनी साकारलेल्या पात्रांना पण तितकच महत्व दिले आहे . लिसाचे पात्र तर हंटच्या पात्राइतकेच महत्वाचे आहे . चित्रपट प्रेक्षकांना  लंडन , मलेशिया , बेलारूस अशी विविध देशांची नेत्रदीपक सफर घडवून आणतो .

मिशन इंपॉसिबल : रोग नेशन ' सर्वात मजबुत पक्ष आणि सर्वात मोठा कमकुवत पक्ष एकच आहे . 'मिशन इंपॉसिबल ' चित्रपट मालिकेतला पाचवा चित्रपट असण . सर्वात मजबूत पक्ष यासाठी की या समीक्षक आणि प्रेक्षक या दोघांची पसंती लाभलेल्या चित्रपटमालिकेचा चाहतावर्ग जगभर पसरलेला आहे . त्या पुण्याईच्या जोरावर चित्रपटाला पहिल्या आठवड्यात  जोरदार प्रतिसाद मिळणार हे नक्की . कमकुवत पक्ष ह्यासाठी म्हणायचं की पहिल्या चार भागांच्या पुण्याईमुळे पाचव्या भागाकडून डोंगराएवढ्या अपेक्षा ठेवल्या जात आहेत. पण मिशन इंपॉसिबल : रोग नेशन ' मनोरंजनाच्या सर्व अपेक्षाना दशांगुळे पुरून उरतो  हे नक्की .

स्टार -चार 


Sunday, 2 August 2015

डोंगर पोखरून उंदीर

                                                     

                                                                  
रोमान्स आणि हॉरर हे असे जॉनर आहेत जे दुभत्या गाईसारखे आहेत . कायम फायदा मिळवुन देणारे हे जॉनर अनेक भाषांमधल्या दिग्दर्शकांनी इतके पिळुन काढले आहेत की यात आत नवीन काही करण्यासारखं उरलं नाही  अस अनेकदा बोलल्या जायला लागतं . पण याची खासियत अशी की जेंव्हा जेंव्हा  असा सॅचुरेशन पॉइन्ट येतो तेंव्हा एक असा चित्रपट येतो जो टीकाकारांना शंका मागे घ्यायला लावतो आणि प्रेक्षकांना चित्रपट गृहाकडे पुन्हा वळवतो . भारतीय रोमान्स जॉनर आता संपला अशी टीका जोर पकडु लागताच इम्तियाज अलीचा 'जब वुई मेट ' आला आणि पुढचा इतिहास तर सगळ्यांनाच माहित आहे. हॉरर जॉनरच्या बाबतीत पण असे अनेकदा घडले आहे . हॉरर जॉनरमध्ये आता काही राम राहिला नाही अशी टीका व्हायला लागली की एखादा  'इनसीडियस' सारखा चित्रपट येतो आणि  निर्माता दिग्दर्शकांना आपली प्रेक्षकांच्या आवडीनिवडीची समीकरण पुन्हा तपासुन बघायला लागतात . या आठवड्यात प्रदर्शित झालेला 'द व्हॅटिकन  टेप्स' हा चित्रपटपण हॉरर जॉनरला एक नवीन दिशा देईल अशी अपेक्षा त्याचा 'प्रोमो ' पाहुन निर्माण झाली होती पण   निर्माण झालेली ही उत्कंठा म्हणजे अळवावरचं पाणीच  होती हे चित्रपट पाहिल्यावर सिद्ध झालं .

'द व्हॅटिकन  टेप्स' चित्रपटात नवीन अस काहीही नाही . मागे येऊन गेलेल्या असंख्य हॉरर चित्रपटाचे संदर्भ आणि स्टिरियोटाइप्सच पुन्हा पुन्हा या चित्रपटात येतात . चांगल्या भयपटात तीन चार प्रसंग असे असतात की जे प्रेक्षकाला जबरदस्त घाबरवतात . दुर्दैवाने 'द व्हॅटिकन  टेप्स' मध्ये असा  एक पण प्रसंग नाही जो प्रेक्षकाला घाबरवू शकेल .  व्हॅटिकन  चर्चने रेकॉर्ड केलेले भयानक 'फुटेज ' सत्याचा आभास निर्माण करून प्रेक्षकांना पडद्यावर दाखवण्याची कल्पना संकल्पनेच्या  पातळीवर नक्कीच आकर्षक होती . पण पडद्यावर ही संकल्पना आणताना पटकथा , संकलन , दिग्दर्शन या सगळ्याच आघाडयांवर ती फसली आहे . वास्तविक पाहता हिच संकल्पना थोड्याफार फरकाने वापरून तयार केलेले 'द ब्लेयर विच प्रोजेक्ट ' आणि ' पॅरानॉर्मल अ‍ॅक्टिविटी' चित्रपट त्यांच्या स्मार्ट फिल्ममेकिंगने खुप गाजले होते मात्र 'द व्हॅटिकन  टेप्स' ला मात्र ही संकल्पना राबवताना दारूण अपयश आले आहे .



चित्रपटाच्या कहाणीत काहीही नाविन्य नाही . चित्रपटाची कहाणी  अँजेला (ओलिविया डुडली) च्या आजुबाजुने फिरते . आपला प्रियकर पिट (जॉन  पॅट्रिक) आणि वडिल (दोग्रे स्कॉट ) यांच्यासोबत अँजेलाचे सुखी आणि सुरक्षीत आयुष्य सुरळीत चालु असतं . पण नियतीला  हे फार काळ चालण मंजुर नसतं .अँजेला 'पझेशन 'ची  (झपाटल गेल्याची )लक्षण दाखवायला लागते . कुठल्याही डॉक्टरला आणि मानसोपचारतज्ञाला तिच्या विचित्र कृतींच आणि तिच्या आजुबाजुला घडणाऱ्या खुनी खेळाचं निदान करता येत नाही . मात्र स्थानिक प्रिस्ट फादर लुझानो (मायकेल पेना ) याच अँजेलाकडे लक्ष असतं. अँजेलाला भूतातटकीने  झपाटले आहे हे त्याच्या लक्षात येत . तो लगेच ही बातमी  सर्वोच्च धार्मिक व्यासपीठ असणाऱ्या व्हॅटिकन सिटीला कळवतो . प्रसंगाचं गांभीर्य ओळखुन तिथुन लगेच एक मोठे धर्मगुरू परिस्थिती नियंत्रित करण्यासाठी पाठवले जातात . अँजेलाची स्थिती पाहिल्यावर आपल्याला वाटलं त्यापेक्षा परिस्थिती गंभीर आहे याची त्यांना जाणीव होते . अँजेलाच्या शरीरात साक्षात परमेश्वराला आव्हान देणारा सैतान वास्तव्यास आला आहे असे ते फादर लुझानोला बोलून दाखवतात . सैतानाला पुन्हा नरकात पाठवण्यासाठी  धार्मिक विधी करायच्या तयारीला ते लागतात . मात्र त्याला आता फार उशीर झालेला असतो .

दिग्दर्शक मार्क नेवेल्डीनने यापुर्वी 'गेमर ' सारखा वेगळा चित्रपट दिला आहे . पण इथे त्याला आपली लय सापडलेली नाही . चित्रपटाचा शेवट ही एक मोठी उणी बाजु आहे . अतिशय संदिग्ध टोकावर चित्रपट संपतो . चित्रपटाचा 'सिक्वल ' येणार आहे का याची कल्पना नाही . चित्रपटाच्या दिग्दर्शक निर्मात्यांनी तशी घोषणा पण केल्याचे आढळले नाही . पण इतका संदिग्ध शेवट पाहुन 'हेचि फळ काय मम तपास ' अस प्रेक्षकांना वाटू शकत . हा शेवट इतका फसला आहे की चित्रपट संपला आहे हेच बऱ्याच प्रेक्षकांना कळत नाही . जर चित्रपटाचा पार्ट टु किंवा सिक्वल  येणार नसेल तर या फसलेल्या शेवटाची मोठी जबाबदारी दिग्दर्शक म्हणुन मार्क नेवेल्डीनवर येते .  अभिनयाच्या आघाडीवर फादर लुझानोच्या भुमिकेत मायकेल पेनाने चांगली कामगीरी केली आहे . छायाचित्रणाचा चित्रपटात वापरलेला साचा यापूर्वीच वापरून जुना झाला असल्याने त्यात फारसे नाविन्य नाही.  चित्रपटाची कमी लांबी ही एकमेव जमेची बाजू (प्रेक्षकांसाठी ).



एड्वर्ड डेविस उर्फ 'एड' वुड जूनियर हा हॉलीवुड मधला निर्माता आणि दिग्दर्शक.  सत्तरच्या दशकात याने परग्रहवासीयांची आक्रमण , भूत-प्रेत आणि इतर तत्सम विषयावर चित्रपट काढले. पण याची खरी ओळख ही नाही. हॉलिवुडमध्ये गोल्डन टर्की अवॉर्ड्स नावाचा भन्नाट प्रकार आहे. ज्याप्रमाणे ऑस्कर आणि गोल्डन ग्लोब पुरस्कार सर्वोत्कृष्ट चित्रपटांचा गौरव करतात, त्याप्रमाणे गोल्डन टर्की अवॉर्ड्स सर्वात वाईट चित्रपटाना पुरस्कार देतात. त्यांच्या मते वाईट चित्रपट बनवणे पण एक कला आहे. तर या गोल्डन टर्की अवॉर्डने एड वुड ला 'सर्वकालीन वाईट दिग्दर्शक ' या पुरस्काराने सम्मानित केले. यावर्षीच्या गोल्डन टर्की अवॉर्ड्ससाठी 'द व्हॅटिकन  टेप्स' हा प्रबळ उमेदवार असेल हे नक्की . दिग्दर्शक मार्क नेवेल्डीनची ओळख या पिढीचा  'एड' वुड जूनियर अशी होऊ नये ही सदिच्छा . हा  चित्रपट पाहायचे टाळले तर प्रेक्षकांचे काही नुकसान होणार नाही हे नक्की .

http://epaper.mimarathilive.com/epapermain.aspx